19-08-2017| Tekst książki | Antoine de Saint-Exupery | Polskie wydania książki |

banerek strony

Świat Małego Księcia:

· Nowości Znak RSS

O książce:

· Tekst książki

· Antoine de Saint-Exupery

· Polskie wydania książki

· Książkowe ciekawostki

· Mały Książę - galeria

Ściąga dla ucznia:

· Ściąga dla ucznia

· Streszczenie

· Test z lektury

· Cytaty z "Małego Księcia"

Okolice Małego Księcia:

· Nasze wywiady

· Czy wiesz, że...

· Okolice

· Wydawnictwa pocztowe

· Karty telefoniczne

· Inspiracje artystyczne

· Z "Małym Księciem" w tle

· Maly Ksiaze - humor

· Fotogaleria

Internet:

· Księga gości

· Internetowe pocztówki

· Download

· Linkownia

Kolekcjonerzy:

· Moja kolekcja

· Światowe Centrum

Wymiany

· Lets mAkE a DeAL!

· Szukam

O stronie:

· Napisali o nas

· Historia strony

· Podziękowania

· Kilka słów o mnie

> >

Ciekawostki

Niewielka rozmiarami książeczka Saint-Exupery'ego to nie tylko jej treść, jej popularność, ale też cała niezwykła historia, która "Małemu Księciu" towarzyszyła od początku jego istnienia. Często nawet ci, którzy uwielbiają "Małego Księcia", nie znają ani nawet nie domyślają się istnienia wielu smaczków.

· Francuska książka po angielsku

· Tłumaczenia ""Małego Księcia"

· Rękopis "Małego Księcia"

· Alternatywna wersja książki

· Niepublikowane rysunki

· Opublikowane rysunki

"Mały Książę" to miliony egzemplarzy i setki tłumaczeń książki. Nic więc dziwnego, że pojawiają się w nich pewne ciekawostki. Być może nie każdy z was wie, że ...

· Zachody słońca

· Cena domu

Specjalną stronę poświęciliśmy na ciekawostki dotyczące polskich wydań "Małego księcia".

· Ciekawostki z polskich wydań

UPZachody słońca

Sam na to nie zwróciłem uwagi. Wyczytałem to na stronach Marka Potocnjaka.

Mały Książę i zachody słońca

Jakiś czas temu Ai Sasaki z Japonii spytał go, ile zachodów słońca jest w jego książce. Mark był zaskoczone, ale ciekawość zmusiła go do zajrzenia do książek. I rzeczywiście! W angielskich tłumaczeniach Katherine Woods francuskie słowa "quarante-trois" (43) są tłumaczone jako "forty-four times" (44). Mark próbował skontaktować się z Harcourt Brace & Company, która posiadała prawa autorskie do książki w Stanach Zjednoczonych. Niestety, niczego się nie dowiedział.

Natychmiast przejrzałem swoją kolekcję. No i faktycznie! W większości 43, lecz w anglojęzycznej 44. Zagadka pozostaje więc nierozwiązana.

CytatOkładka wersji chińskiej

Jest jednak i angielskojęzyczna książka w tłumaczeniu T.V.F. Cuffe, gdzie słońce zachodziło 43 razy.

Okładka wersji angielskiejCytat

Ale to nie koniec niespodzianek związanych z zachodami słońca! O ile różnice w angielskojęzycznych wydaniach można jakoś wyjaśniać błędem tłumacza, o tyle różnice w jężyku... francuskim są już niezrozumiałe! Okazuje się jednak, że także wydania w języku autora różnią się w tym zakresie, a tu o pomyłce tłumaczy nie może być mowy, bo przecież z francuskiego na francuski nikt książki nie tłumaczył! Póki co wyjaśnienia nie ma.

Okładka wersji francuskiejCytat

Okładka wersji francuskiejCytat

Dodajmy jednak, że we wszystkich znanych mi polskich przekładach, Mały Książę w dniu, w którym był wyjątkowo smutny oglądał zachody słońca 43 razy.

UPCena domu

Jeżeli mówicie dorosłym: "Widziałem piękny dom z czerwonej cegły, z geranium w oknach i gołębiami na dachu" - nie potrafią sobie wyobrazić tego domu. Trzeba im powiedzieć: "Widziałem dom za sto tysięcy złotych". Wtedy krzykną: "Jaki to piękny dom!"

Tyle mówi książka w rozdziale IV. Ale czy ktoś z was zastanowił się nad tym, że napisał ją francuz, który na pewno nie zna wartości złotówki. I oto kolejny problem! W oryginale francuskim piękny dom kosztowałby 100 tysięcy franków. Tak też dosłownie przekłada na język polski ten fragment większość tłumaczy. Nie wszyscy jednak. Podany wyżej fragment pochodzi z tłumaczenia J. Szwykowskiego. M. Cywińska natomiast - w zależności od wydania - podaje, że ów piękny dom kosztuje milion złotych lub sto milionów złotych! Są też przekłady, gdzie dom kosztuje po prostu sto tysięcy - bez podania waluty.

cytat

cytat

cytat

Kwestia ceny nie jest problemem jedynie polskich tłumaczy. W innych językach obok najprecyzyjniejszego tłumaczenia podającego cenę sto tysięcy franków, pojawiają się kwoty 100.000 lirów, guldenów, 4000 funtów, ... Dla treści książki nie ma to oczywiście znaczenia, ale może warto znać taką ciekawostkę.

UPAlternatywna wersja książki

Alternatywną wersję wydarzeń z "Małego Księcia" odnaleziono w pierwszej połowie 2012 roku wśród materiałów dostarczonych do francuskiego domu aukcyjnego Artcurial.

Niepublikowane

To prawdopodobnie wcześniejsza wersja fragmentów historii Małego Księcia, którą autor ostatecznie postanowił zmienić. Pamiętacie wizytę Małego Księcia na Ziemi? Wówczas to pada stwierdzenie (rozdział XVII), że tak naprawdę wszyscy ludzie razem wzięci zajmują niewiele miejsca i gdyby stanęli blisko siebie jeden przy drugim, zmieściliby się z łatwością na publicznym placu o dwudziestu milach długości i dwudziestu milach szerokości, czyli że można by całą ludzkość stłoczyć na maleńkiej wysepce Oceanu Spokojnego. Tymczasem w odnalezionym rękopisie autor książki zamierzał zgromadzić wszystkich ludzi na Long Island.

Ci, którzy wiedzą, że Mały Książe powstawał podczas pobytu Saint-Exa w Stanach Zjednoczonych, z pewnością nie są tą wersją zaskoczeni. Nie są tą wersją zaskoczeni też ci, którzy z uwagą przeczytali biografię Antoine de Saint-Exupery'ego autorstwa Stacy Schiff, która wspomina o tym fakcie omawiając pejzaże, w których pojawia się Mały Książę.

Druga część znaleziska jest więc znacznie ciekawsza. Rękopis wskazuje bowiem na postać pierwszego spotkanego przez Małego Księcia człowieka na Ziemi. Postać ta przypomina nieco biznesmena, który znalazł się w opublikowanej wersji: i jeden i drugi pochłonięci są przez abstrakcyjne myśli, cyfry lub litery...

Oczekiwano, że dwie strony rękopisu pochodzące z ok. 1941 roku sprzedane zostaną za 40-50 tysięcy €. Ostatecznie nabywca stał się ich szczęśliwym posiadaczem za 385.587 €.

Mały Książę spotyka pierwszego człowieka na Ziemi

"To dziwna planeta" - powiedział Mały Książę do siebie i pojechał dalej. Z pustyni trafił prosto w Himalaje. Tak pragnął zobaczyć góry! Tak marzył, by poznać prawdziwe góry. Znał bardzo dobrze trzy wulkany. Ale one sięgały mu zaledwie do kolan. Siadał na jednym z nich, wygasłym, jak na stołku.

"Góra wysoka jak ta" - powiedział do siebie. - "Będę mógł zobaczyć całą planetę, wszystkich ludzi na raz."

Ale nie zobaczył niczego, oprócz igieł ostrych granitowych szczytów i wielkich głazów leżących na żółtej ziemi.

Wyruszył więc ponownie, ale nie widział nieczego innego, tylko piasek, oceany i skały. Bo drogi i koleje są rzeczywiście dokładnie tam, gdzie można znaleźć ludzi, ale jeśli ktoś znajdzie się trochę z dala od tych miejsc, nie znajdzie nic. Gdybyśmy zebrali wszystkich mieszkańców tej planety, wszystkich jeden obok drugiego, tak ciasno, jak czasami podczas niektórych dużych zgromadzeń, białych, żółtych, czarnych, dzieci, starszych, kobiety, nie pomijając ani jednego, wszyscy oni, cała ludzkość zmieściłaby się na wyspie Long Island na Manhattanie. Oczywiście, sam wcześniej w ciągu trzech lat latania, zauważyłem jak pusta jest ziemia.

Myślałem o tym, nie zwracając na to większej uwagi. Te dogłębne rozważania zawdzięczam całkowicie Małemu Księciu.

"Gdzie są ludzie?" - pytał Mały Książę sam siebie podróżując.

Pierwszego spotkał po drodze.

- Ach! - powiedział do siebie. - Mam zamiar dowiedzieć się, co oni myślą o życiu na tej planecie - i dodał: - To może być ambasadorem ludzkiego ducha ...

- Dzień dobry - powiedział wesoło.

- Dzień dobry - odpowiedział mężczyzna.

- Co robisz? - spytał Mały Książę.

- Jestem bardzo zajęty - odpowiedział mężczyzna.

"Oczywiście, że jest bardzo zajęty" - powiedział Mały Książę do siebie. - "On dba o tak dużą planetę. Tu jest tak dużo do zrobienia."

Dopiero co miał czelność mu przeszkadzać, mimo to powiedział głośno:

- Być może mogę pomóc.

Mały Książę cieszył się, gdy mógł być pomocnym.

- Być może - powiedział człowiek. - Pracuję od trzech dni bez powodzenia. Szukam sześcioliterowego wyrazu, który zaczyna się na literę G, a który znaczy to samo co 'gargling'. [franc. gargarisme, płukanie, płukać gardło]

- Gargling -powiedział Mały Książę.

- Gargling -powiedział mężczyzna.

UPNiepublikowane ilustracje

Nie wszystkie rysunki i szkice wykonane przez Antoine de Saint-Exupery'ego trafiły ostatecznie do książki. "Łowca motyli" z własną wersją cieplarnianego kwiatka na planecie, która miała zostać planetą Małego Księcia i tak miał więcej szczęścia niż szkic postaci Małego Księcia, noszący ślady zgniecenia w kulkę przez autora.

Z motylem

Nie doczekał się też publikacji wczesny szkic Małego Księcia, na którym pojawia się lotnik, a dokładniej jego niewielka część.

Z ręką lotnika

UPOpublikowane ilustracje

Okazuje się, że także w opublikowanych w różnych wydaniach rysunkach znaleźć można wiele ciekawostek. Wszystko za sprawą nienajlepszych możliwości technicznych, jakie mieli wydawcy w latach czterdziestych XX wieku.

Za życia Saint-Exupery'ego, "Mały Książę" wydany został jeden raz. W 1943 roku, wersję angielskojęzyczną i francuskojęzyczną wydało w Stanach Zjednoczonych wydawnictwo Reynal & Hitchcock. We Francji prawa do wydania książki miało wydawnictwo Gallimarda, które nie posiadając oryginalnych rysunków autora, skorzystało z tych, zamieszczonych w amerykańskich wydaniach. Ilustracje te zostały jednak poddane lekkiej obróbce: wzmocniono kreski, kolory... W ten sposób utracono jednak wiele szczegółów.

Więc jakie są te różnice? Wystarczy przyjrzeć się tablicy astronoma z rozdziału IV lub zapiskom bankiera z rozdziału XIII. A astronom z rozdziału IV patrzący przez teleskop w waszym wydaniu książki patrzy w lewo czy w prawo? A widzicie gwiazdę, na którą patrzy? Takich różnic jest znacznie więcej!

Ponieważ większość późniejszych wydań oparta jest na wydaniu francuskim, prawdopodobnie rysunki w waszej książce są mniej dokładne niż te, które w rzeczywistości narysował Saint-Exupery, a wasz astronom patrzy na gwiazdę, której wy zobaczyć nie możecie.

UPFrancuska książka po angielsku

"Mały Książę" to najpopularniejsza w historii książka napisana przez autora francuskiego pochodzenia. Dlatego wielu może zdziwić fakt, że jako pierwsze światło dzienne ujrzało angielskie tłumaczenie "The Little Prince", które ukazało się na tydzień (wg. wydawnictwa Gallimard na dwa tygodnie) przez oryginalnym wydaniem "Le Petit Prince". Wszystko przez to, że książka Antoine de Saint-Exupery'ego wydana została w Stanach Zjednoczonych. Właśnie dlatego wydawnictwo Reynal & Hitchcock (Eugene Reynal i Hitchcock Curtice) zdecydowało się najpierw na wydanie w języku znanym amerykanom, a dopiero później na wydanie oryginału.

Pierwsi Małego Księcia 6 kwietnia 1943 roku poznali więc czytelnicy angielskojęzyczni, którzy mieli okazję przeczytać książkę w tłumaczeniu Katherine Woods (1886-1968).

Pewnym problemem okazał się fakt, że Antoine de Saint-Exupery jeszcze przed wojną związał się umową z francuskim wydawnictwem Gallimard, gdzie opublikował m.in. Courrier Sud (Poczta na Południe, 1929) i Vol de Nuit (Nocny lot, 1931). Nie można więc dziwić się, że wydawnictwo to po wojnie, po śmierci autora, postanowiło w 1947 roku dochodzić swoich praw na drodze sądowej.

Książka "Le Petit Prince" we Francji w sprzedaży pojawiła się w kwietniu 1946 roku, chociaż Gaston Gallimard bardzo chciał, by mogła ona trafić do czytelników jako prezent pod choinkę w 1945 roku [zobacz też: Opublikowane ilustracje]. Prawie wszystkie 10 tysięcy egzemplarzy (twarda oprawa) rozeszło się do czerwca 1946 roku. W listopadzie 1947 roku w tym samym wydawnictwie ukazał się pierwszy broszurowy dodruk książki (nakład 11 tysięcy egzemplarzy).

W 1980 roku odnotowano sprzedaż 2-milionowego egzemplarza książki we Francji.

UPRękopis "Małego Księcia"

Oryginalny, podpisany przez autora manuskrypt "Małego Księcia" oraz różne projekty i rysunki próbne zostały nabyte w 1968 roku przez Pierpont Morgan Library (obecnie Morgan Library & Museum ) z Manhattanu w Nowym Jorku. Strony te zawierają treści przekreślone, która w związku z tym nie znalazły się ostatecznie w opublikowanej wersji książki.

UPTłumaczenia ""Małego Księcia"

Kto by się spodziewał! Z listy stworzonej przez francuskie wydawnictwo Gallimard - wydawnictwo, w którym Antoine de Saint-Exupety publikował przed II wojną światową - wynika, że tłumaczenie na język polski jest pierwszym na świecie tłumaczeniem na obcy język poza angielskim, w którym "Mały Książę" pojawił się jeszcze przed wydaniem oryginalnym!

A oto pełna lista ze strony Gallimarda (część nazw języków bardziej egzotycznych w wersji angielskojęzycznej)

  • 1943: Angielski (Stany Zjednoczone), francuski
  • 1944: Angielski (UK)
  • 1947: Polski
  • 1949: niemiecki (Szwajcaria), włoski
  • 1950: Duński
  • 1951: Hiszpański (Argentyna), fiński, niderlandzki
  • 1952: portugalski (Brazylia), hebrajski, szwedzki
  • 1953: Japanese
  • 1956: afrikaans, niemiecki (Niemcy)
  • 1957: gruziński, Nowoczesny Greek, Ancient Greek, Hungarian
  • 1958: Tamasheq
  • 1959: Catalan (Hiszpania), litewski, słowacki, czeski
  • 1960: Amharic (Etiopia), estoński, macedoński
  • 1961: islandzki, łaciński
  • 1962: norweski, portugalski, rumuński
  • 1963: arabski (Liban), hiszpański (Meksyk)
  • 1964: hiszpański, Scipétaire (Jugosławia), słoweński
  • 1965: serbski, serbsko-chorwacki
  • 1966: ormiański, Sinhalese, łotewski, wietnamski
  • 1967: kazachski
  • 1968: Azerbejdżanu, hiszpański (Kolumbia, Kuba)
  • 1969: Białoruś
  • 1970: bengalski
  • 1972 Basków (Hiszpania), Karyntii (Niemcy), koreański, galicyjski (Hiszpania), Orija (Indie)
  • 1974 Breton, chiński, Mołdawii
  • 1975: Welsh, Sursilvan retoromański
  • 1976: turecki, turkmeński, ukraiński
  • 1977 retoromański Surmiran (Szwajcaria)
  • 1978: bułgarski, Tatar
  • 1979: indonezyjski, retoromański Vallader (Szwajcaria)
  • 1980: Wysp Owczych
  • 1981: kannada (Indie), Tamil (Indie)
  • 1982: malajalam (Indie), maltański, papiamento
  • 1983: Asturias (Hiszpania), Dari (Iran)
  • 1984 Abchazji, Esperanto, Punjabi (Indie)
  • 1985 Creole (Seszele), mongolski
  • 1986: Malay
  • 1987: Arabska (syryjski)
  • 1988 marathi (Indie)
  • 1989 Bamanari (Mali), Quechua Hiszpański (Ekwador)
  • 1990: Korsyka, telugu (Indie), tajski, urdu
  • 1991: filipiński (Filipiny)
  • 1992 Friulian
  • 1993 Aragon (Hiszpania), Ladin [wersja badiota] Ladin [wersja Gherdëina] Persian czy Farsi (Iran)
  • 1994: arabski (Tunezja), Fryzji (Holandia), Langwedocja, Luksemburg, Gypsy
  • 1995 * Alsace, Alur, bośniacki, Gascon, Hindi (Indie), konkani (Indie), kurdyjski, Provence (Francja), Tibetan
  • 1996: Birmańska, North Limburg (Holandia), South Limburg (Holandia)
  • 1997 Gaelic, Interlingua (Holandia), Madagaskaru, Mediolan (Włochy), na Sardynii (Włochy), Tadżykistanu
  • 1998 Burgenlandais-chorwacki, Frankonii, Hesji, Nepalska, Palatyn, Picard (Francja)
  • 1999: Bawarii (Niemcy), Creole (Spotkanie) Estremadurien, Kölsch (Niemcy), Szwabia (Niemcy), Tyrolu (Niemcy)
  • 2000: albański, Baden (Niemcy), Bergamo (Włochy), francusko-prowansalskim, Hakka, Inari Lapland (Finlandia), Northern Lapland (Finlandia), Skjolt Lapland (Finlandia), Neapolu (Włochy) Piemont (Włochy), Plattdüütch ( Niemcy), prowansalskim, Dolina Aosty (Włochy), jidysz
  • 2001: kirgiski, Occitan Piemont, Saarländisch (Niemcy)
  • 2002: Berlin (Niemcy), Karyntii (Niemcy), Frankonii, Górna Austria, Khmer, Nicart, Plautdietsch (Niemcy), Quechua (Peru), Południowego Tyrolu (Włochy) Weanerisch (Niemcy)
  • 2003: Bolognese (Włochy), Laosu, Venetian (Włochy)
  • 2004: Kabyle
  • 2005: Amazigh, Aranese, retoromański retoromański (Szwajcaria), Toba (Argentina)

źródło: http://www.gallimard.fr/Footer/Ressources/ Entretiens-et-documents/Histoire-d-un-livre-Le-Petit-Prince-d-Antoine-de-Saint-Exupery/(source)/163518 (dostęp: 30.05.2013)

R E K L A M A

R E K L A M A